September is de ideale maand voor najaarsteelten en gewassen die de winter ingaan. Ook nu blijven opeenvolgend zaaien en uitplanten belangrijk. Het weer is duidelijk veranderd: we genieten nog regelmatig van zonnige, warme dagen, maar er valt merkbaar meer regen en de luchtvochtigheid neemt toe.
Ruim daarom uitgebloeide en geoogste gewassen en afstervend blad op, zodat er weer voldoende luchtcirculatie ontstaat in dichtgegroeide bedden. Geef daarnaast minder water – vooral aan bepaalde gewassen – en blijf alert op typische herfstplagen, zoals rupsen, en schimmelziekten zoals meeldauw.
Wat kun je zaaien in september?
- Bladgroenten & Aziatische groenten → Zaai spinazie, andijvie, Chinese kool, paksoi, tatsoi, rucola en mizuna voor een snelle oogst in het najaar.
- Sla & winterharde kruiden → Begin met winterpostelein, sla, veldsla, peterselie, dille en koriander voor frisse salades in de koelere maanden. Winterpostelein is een absolute favoriet: met slechts een paar planten kun je er ontzettend veel van oogsten.
- Gewassen om te overwinteren → Zaai nu bosui, venkel en snijbiet. Ze kunnen in de tuin overwinteren, zodat je er al vroeg in het voorjaar van kunt oogsten.
- Snelle knollen & koolrabi → Plant koolrabi, radijs en rapen om er in de winter en het vroege voorjaar van te genieten. Tip: Paarse koolrabi ziet er prachtig uit in de moestuin, maar groene koolrabi is in de koudere maanden bijzonder zoet en heerlijk van smaak.
- Grotere koolgewassen voor de voorjaarsoogst → Zaai broccoli, sprouting broccoli (broccoletti), bloemkool en boerenkool zo snel mogelijk om volgend voorjaar te kunnen oogsten. Experimenteren met biologische F1-zaden kan helpen om grotere kroppen en bloemkolen te krijgen.
- Beschermingstip: Zaai koolgewassen, koolrabi, radijs en rapen altijd binnenshuis of onder insectengaas om jonge zaailingen te beschermen tegen vraatschade door rupsen.
Wat kun je in september uitplanten?
- Winterharde gewassen → Plant alle winterharde jonge planten uit die in het najaar nog geoogst kunnen worden of de winter in de tuin doorbrengen voor een oogst in het voorjaar.
- Slim combineren → Vanaf eind september kun je wintergewassen gaan uitplanten naast de zomergewassen die bijna aan het einde van hun cyclus zijn. Plant bijvoorbeeld spinazie direct onder je tomaten en komkommers. Zo kunnen beide gewassen een tijdje naast elkaar groeien in de schaduw van de tomaten- en komkommerplanten, totdat de zomergewassen uiteindelijk worden verwijderd.
Werkzaamheden
- Snoeien voor een goede luchtcirculatie → Blijf de onderste bladeren van tomaten en komkommers verwijderen, zodat alleen de bovenste 4–6 bladlagen overblijven. Verwijder ook uitgebloeide, afgestorven en aangetaste bladeren en planten. Zo creëer je ruimte en verklein je de kans op rot in de hogere luchtvochtigheid van het najaar.
- Tomaten toppen → Knip de bovenste groeipunt van je tomatenplanten af. Door dit nu te doen, stimuleer je de plant om zijn resterende energie te steken in het afrijpen van de bestaande, grote vruchten voordat het kouder wordt.
- Pas je watergift aan → Geef vruchtgewassen zoals tomaten en paprika’s minder water nu de temperaturen dalen en regen een groter deel van de waterbehoefte overneemt. Blijf komkommers, selderij en knolselderij wel regelmatig water geven, omdat deze gewassen nog steeds veel vocht nodig hebben om goed uit te groeien. Watergeeftip: Geef altijd rechtstreeks water bij de voet van de plant en probeer het blad zo droog mogelijk te houden.
- Plagen & ziekten aanpakken:
- Meeldauw → Door de hogere luchtvochtigheid in het najaar kunnen schimmelsporen zich makkelijker verspreiden. Houd het blad droog door alleen bij de grond water te geven, snoei dicht opeengepakte bladeren voor een betere luchtcirculatie en verwijder zwaar aangetaste onderste bladeren direct.
- Mottenrupsen & koolwitjes → Controleer wekelijks bieten, snijbiet, selderij, kruiden en koolgewassen. Pluk rupsen met de hand, gebruik wekelijks een behandeling met Bt (met extra aandacht voor de onderkant van de bladeren) en verwijder beschadigd blad om de levenscyclus van de plaag te doorbreken.
Wat kun je zaaien in september?
Wat kun je in september uitplanten?
Werkzaamheden