Oktober staat vooral in het teken van het uitplanten van het merendeel van de herfst- en overwinterende gewassen. Plant ze tussen of naast de zomerteelten die hun einde naderen. Andere belangrijke werkzaamheden zijn het opruimen van uitgebloeide en uitgeputte zomergroenten, het aanpakken van herfstplagen en schimmelziekten, het aanvullen van lege bedden met een rijke laag compost en het voorbereiden van de laatste overwinterende zaaisels van het jaar, richting november.
🌱 Wat kun je in oktober zaaien?
Sommige snelgroeiende groenten kun je waarschijnlijk nog begin oktober zaaien, maar ons advies is: doe dit zo snel mogelijk. Denk hierbij aan:
- Paksoi, tatsoi, mosterdblad, radijs, winterbladgroenten en erwten/kapucijners. Hoe goed dit lukt, hangt natuurlijk enigszins af van het weer. De afgelopen herfsten verliepen echter goed bij relatief zacht weer en voldoende licht, dus wij zouden deze gewassen zeker nog proberen.
- De belangrijkste overwinterende teelt is tuinboon. Deze kun je vanaf half oktober tot begin november zaaien en in november uitplanten. Door tuinbonen in het najaar te laten overwinteren, zijn ze in het voorjaar al goed ontwikkeld en kun je vroeg in het seizoen oogsten.
- Daarnaast is oktober en november de periode om bollen rechtstreeks in de grond te planten. Denk hierbij aan knoflook, bloembollen en plantuitjes.
🌿 Wat kun je in oktober uitplanten?
Oktober is een ideale maand om goed ontwikkelde zaailingen uit te planten. Stem je keuze af op de ruimte die je op dit moment in je moestuinbedden beschikbaar hebt:
- Heb je een klimrek of houten ondersteuning? → Plant nu en in november hoge erwten. Ze kunnen over het klimrek groeien en overwinteren, zodat je in het vroege voorjaar kunt oogsten. Als er de komende één à twee maanden ruimte vrijkomt, houd die dan vrij voor tuinbonen (zaaien of planten van half oktober tot begin november).
- Veel ruimte → Ideaal voor grotere koolgewassen. Onze favorieten zijn paarse spruitbroccoli, boerenkool en – als je extra ruimte hebt – bloemkool (die veel lekkerder smaakt dan de supermarktvariant!). Gewone broccoli en spits- of lentekool kunnen ook worden geteeld, maar nemen relatief veel ruimte in beslag en leveren één oogst op, waarbij het smaakverschil met supermarktgroenten minder groot is.
- Gemiddelde ruimte → Ideaal voor venkel, koolrabi, lage erwten (bijvoorbeeld Karina), tatsoi, spinazie, sla, andijvie en wintergroenten voor salades (winterpostelein is een absolute favoriet!).
- Kleine ruimte (voor herfst- en winteroogst) → Vul kleine open plekken met paksoi, radijs, knolrapen, dille, peterselie en bollen (zoals knoflook en voorjaarsbloeiende bloembollen). Een mooi voorbeeld van combinatieteelt is om knoflook onder je afrijpende aubergines en okra te planten, voordat je deze gewassen in november opruimt. Plant de volgende april je nieuwe aubergines en okra direct naast de inmiddels gevestigde knoflook. De nieuwe aubergine- en okraplanten blijven tot in mei nog klein, waardoor je de knoflook kunt oogsten vlak voordat de zomerteelten explosief beginnen te groeien.
- Kleine plekjes (focus op natuurlijke plaagbestrijding in het voorjaar) → Een goede strategie voor kleine open plekken tussen bloembollen (zoals tulpen en narcissen) is het planten van overwinterende bosuitjes en mosterdblad (zoals mustard frills en Aziatische slasoorten). Deze gewassen kunnen helpen om bladluizen op natuurlijke wijze te weren wanneer het voorjaar aanbreekt!
🛠️ Tijd voor de volgende klussen
- Ruim uitgebloeide en uitgeputte zomergroenten op → Verwijder gewassen die klaar zijn, zoals pompoenen, courgettes, bonen en uitgeputte tomaten- of komkommerplanten. Door afstervend plantenmateriaal op te ruimen, creëer je ruimte, verbeter je de luchtcirculatie en verklein je de kans dat schimmelsporen en plagen in de bodem overwinteren.
- Vul de bodem aan met compost → Vul lege of pas vrijgekomen bedden aan met een laag compost van 2–3 cm. Het toevoegen van organisch materiaal voedt het bodemleven, beschermt de bodemstructuur tegen hevige winterregen en maakt de bedden klaar voor de eerste aanplant in het vroege voorjaar.
- Top je tomaten → Heb je dit in september nog niet gedaan? Knip dan de groeipunt van de tomatenplanten weg. Hierdoor stopt de plant met verder groeien en kan hij zijn energie richten op het afrijpen van de overgebleven grote, groene vruchten voordat het koude weer begint.
- Snoei voor een goede luchtcirculatie en ter voorkoming van ziekten → Verwijder oude, vergeelde of afstervende onderste bladeren van de gewassen die nog blijven staan, zodat de lucht goed kan circuleren. Let goed op meeldauw: verwijder zwaar aangetaste bladeren direct en voorkom dat het blad nat wordt.
- Geef minder water → Nu de temperaturen dalen, de luchtvochtigheid stijgt en er meer regen valt, kun je de watergift flink(!) verminderen. Geef alleen water wanneer dat echt nodig is en uitsluitend bij de wortelzone, bijvoorbeeld bij pas uitgeplante gewassen.